फुटकर लेख : माता तीर्थ औंशी

आज माता तिर्थ औंशी हो । मदर्स डे होइन ।
किन ?
किनभने माता तिर्थ औंशीले मनमा जुन भाव दिन्छ त्यो भाव मदर्स डे ले दिन सक्दैन । माता पनि भगवानकै स्वरुप हुनुन्छ, जसरी भगवानले यो सृष्टिको रचना गर्नु भयो र लालन-पालन गर्नु भयो त्यसैगरी आमाले पनि हामिलाई यो धरतिमा जन्माएर पालन पोषण गर्नु भएको छ । अरु तीर्थ जस्तै माता पनि आफैंमा एक तीर्थ हुनुहुन्छ । हामीले उहाँको रिण जीवनमा जसरी पनि तिर्नु पर्छ भन्ने यो चाडको मान्यता हो जस्तो पाग्छ मलाई ।

आज भोलि हामी 'छोराछोरी' यदि टाढा छौँ भने ममिलाई फोन गरेर 'तपाईंलाई सम्झेको छौँ' भनेर भन्छौ । या त भेट्न जान्छौं । नजिकै भए केही मिठाई र कोशेली दिएर यो चाड मनाउछौं । यो आमालाई संझिने एकदमै राम्रो परम्परा हो । सन्तानले यदि आमाको लागि सानै काम गरे पनि आमा अत्यन्तै धेरै खुसी हुनुन्छ । यो हामीले अनुभव गरेकै कुरा हो । हामी आजभोलि आफ्नी आमाको फोटा फेसबुक को वालमै राख्छौ । यस्ता सामन्य कार्यहरुले पनि आमालाई जिन्दगीको एक अहम् हिस्सा हो भनेर देखाउन प्रेरणा दिन्छ ।

तर फेसबुकमा फोटो संगै लेख्दिन्छौं "Happy mother+'s day." Does it make any sense???? I don't think so. यो बाक्य सुन्दा यस्तो लाग्छ - 'यो दिन भनेको आमाको फोटो फेसबुकमा राख्ने दिन हो । सबैले यसै गर्छन् ।' यसले सामाजिक संजालमा फगत आफ्नो उपस्थिती देखाउने बाहेक अरु केही गरे जस्तो लाग्दैन मलाई । आमा सांच्चिकै एक अनुपम उपहार हुन, जननी हुन, गुरु हुन, मार्ग निर्देशक हुन यस्ता कुराको आभास यो बाक्यले दिन सक्दैन ।

हामी ले भनैंला कि माता तीर्थ औंशीको अङ्ग्रेजी रुप mother+'s day नै हो । र म पनि मान्छु यो सहि हो । तर यि शब्दावली हरुको मिलनले जुन अर्थ मनमा उत्पन्न हराउँछ ती बिल्कुलै फरक छन् । पश्चिमा मुकुकमा यसले कस्तो भावना पैदा गराउँछ त्यो म जान्दिन तर नेपाली मनमा यी अङ्ग्रेजी पदावली ले हाम्रो महान चाडको महत्व दर्शाउन सक्दैन । बिल्कुलै सक्दैन । यो ठोकुवा गरेर भन्न सकिन्छ ।

मेरो भन्नू यति मात्र हो कि त्यो फोटाको मास्तिर (क्याप्सन) लेखिने अङ्ग्रेजी वाक्यले फोटोको महत्व नकाम जस्तै बनाएको छ । यसले फोटोलाई  (आमालाई) धमिलो बनाएको छ ।